- پشتیبانی: 33346085-021
کنترل کیفیت آب و پساب یکی از مهمترین مراحل در صنایع مختلف، آزمایشگاههای محیط زیست، تصفیهخانهها و مراکز تحقیقاتی است. یکی از مهمترین شاخصهایی که میزان آلودگی آب را نشان میدهد، COD یا Chemical Oxygen Demand (اکسیژنخواهی شیمیایی) است. اندازهگیری صحیح این پارامتر به کارشناسان کمک میکند تا میزان مواد آلی قابل اکسید شدن موجود در نمونه را با دقت ارزیابی کنند.
Aqualytic AL200 COD Photometer یک فتومتر تخصصی برای اندازهگیری COD است که با استفاده از روش فوتومتری و معرفهای اختصاصی، امکان اندازهگیری سریع، دقیق و تکرارپذیر را فراهم میکند. این دستگاه به گونهای طراحی شده که علاوه بر دقت مناسب، استفاده از آن برای کاربران آزمایشگاهی نیز ساده باشد. اطلاعات ارائهشده در این مقاله بر اساس دفترچه راهنمای رسمی دستگاه تهیه شده است.
Aqualytic AL200 یک فتومتر دیجیتال دو طول موج است که برای اندازهگیری COD با استفاده از ویالهای آماده واکنش (COD Vario) طراحی شده است. این دستگاه از دو طول موج نوری برای اندازهگیری جذب نور استفاده میکند و پس از انجام واکنش شیمیایی، مقدار COD نمونه را به صورت مستقیم نمایش میدهد.
برخلاف روشهای سنتی که نیازمند محاسبات دستی هستند، در این دستگاه نتیجه اندازهگیری مستقیماً روی نمایشگر ظاهر شده و در حافظه داخلی ذخیره میشود.
COD یا اکسیژنخواهی شیمیایی، شاخصی است که مقدار اکسیژن مورد نیاز برای اکسید شدن مواد آلی موجود در آب را نشان میدهد.
هرچه مقدار COD بیشتر باشد، آلودگی آلی نمونه نیز بیشتر خواهد بود.
اندازهگیری COD در موارد زیر اهمیت فراوانی دارد:
مبنای عملکرد دستگاه بر اندازهگیری فوتومتری پس از انجام واکنش شیمیایی است.
طبق روش معرفیشده در دفترچه راهنما، مواد آلی موجود در نمونه توسط محلول اکسیدکننده حاوی پتاسیم دیکرومات در محیط اسیدی اکسید میشوند. پس از پایان واکنش، دستگاه مقدار باقیمانده معرف را به روش فوتومتری اندازهگیری کرده و از روی آن مقدار COD را محاسبه میکند.
این فرآیند باعث میشود نتایج با سرعت بالا و تکرارپذیری مناسب به دست آید.
این دستگاه از سه محدوده مختلف اندازهگیری پشتیبانی میکند که هر کدام با ویال اختصاصی خود استفاده میشوند:
| محدوده | بازه اندازهگیری |
|---|---|
| LR | 0 تا 150 mg/L |
| MR | 0 تا 1500 mg/L |
| HR | 0 تا 15000 mg/L |
برای هر محدوده، کیت معرف اختصاصی مورد استفاده قرار میگیرد.
فرآیند اندازهگیری در AL200 به صورت خلاصه شامل مراحل زیر است:
پس از روشن شدن دستگاه، کاربر محدوده مورد نظر را انتخاب میکند.
ابتدا ویال بلانک داخل محفظه اندازهگیری قرار گرفته و عملیات Zero انجام میشود. سپس ویال نمونه جایگزین شده و دستگاه نتیجه را پس از چند ثانیه نمایش میدهد. نتایج در محدودههای LR و MR بر حسب mg/L و در محدوده HR بر حسب g/L نمایش داده میشوند. همچنین آخرین نتایج به صورت خودکار در حافظه داخلی ذخیره میشوند.
یکی از امکانات کاربردی AL200، قابلیت Scroll Memory است.
این ویژگی باعث میشود دستگاه آخرین محدوده اندازهگیری استفادهشده را به خاطر بسپارد و هنگام روشن شدن مجدد، همان محدوده را به صورت پیشفرض نمایش دهد. این موضوع باعث افزایش سرعت انجام آزمونهای تکراری میشود.
بر اساس قابلیتهای ارائهشده در دفترچه راهنما، فتومتر AL200 در طیف وسیعی از کاربردهای آزمایشگاهی مورد استفاده قرار میگیرد، از جمله:
استفاده از این دستگاه مزایای متعددی را برای کاربران فراهم میکند:
فتومتر AL200 به گونهای طراحی شده است که ضمن سادگی کاربری، دقت مناسبی در اندازهگیری نمونههای آب و فاضلاب ارائه دهد. این دستگاه از فناوری اندازهگیری دو طول موج بهره میبرد و انتخاب طول موج به صورت خودکار انجام میشود تا خطای اندازهگیری کاهش یابد.
مهمترین مشخصات فنی دستگاه عبارتاند از:
| مشخصات | مقدار |
|---|---|
| نوع دستگاه | فتومتر دیجیتال دو طول موج |
| منبع نور | LED به همراه فیلترهای تداخلی |
| طول موجها | 430 و 610 نانومتر |
| دقت طول موج | ±1 نانومتر |
| دقت فوتومتری | 3٪ Full Scale |
| رزولوشن فوتومتری | 0.01 Abs |
| حافظه داخلی | ذخیره 16 نتیجه |
| رابط ارتباطی | Infrared (IR) |
| منبع تغذیه | چهار باتری AA |
| خاموش شدن خودکار | پس از 10 دقیقه |
| استاندارد حفاظتی | IP68 |
| ابعاد | 190×110×55 میلیمتر |
| وزن | حدود 455 گرم |
یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر دقت فتومتر، کیفیت سیستم اپتیکی آن است.
در AL200 از ترکیب LED، فیلترهای تداخلی (Interference Filter) و حسگر نوری استفاده شده است. این ساختار باعث میشود اندازهگیری با پایداری بالا و حساسیت مناسب انجام شود و انتخاب طول موج نیز به صورت خودکار صورت گیرد.
این دستگاه به نمایشگر LCD مجهز شده است که امکان مشاهده آسان نتایج را فراهم میکند.
از دیگر ویژگیهای نمایشگر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
AL200 قادر است ۱۶ نتیجه آخر اندازهگیری را همراه با اطلاعات زیر ذخیره کند:
کاربر میتواند از طریق منوی دستگاه این اطلاعات را مرور کند یا در صورت استفاده از ماژول IRiM، آنها را به رایانه یا چاپگر منتقل نماید.
در صورت استفاده از ماژول مادون قرمز IRiM، امکان انتقال دادههای ذخیرهشده به رایانه یا چاپگر وجود دارد.
این قابلیت برای مستندسازی نتایج آزمایش و بایگانی اطلاعات در آزمایشگاههای کنترل کیفیت کاربردی است.
دستگاه امکان تنظیم تاریخ و ساعت را در قالب ۲۴ ساعته فراهم میکند. این اطلاعات همراه با نتایج ذخیره میشوند و به ردیابی بهتر دادههای آزمایشگاهی کمک میکنند. در صورت خارج شدن باتریها برای مدت بیش از یک دقیقه، دستگاه در راهاندازی بعدی از کاربر میخواهد تاریخ و ساعت را مجدداً تنظیم کند.
برای حفظ دقت اندازهگیری، دستگاه امکان انجام کالیبراسیون توسط کاربر را فراهم کرده است.
در این حالت، کاربر میتواند با استفاده از استانداردی با غلظت مشخص، دستگاه را تنظیم کند. در صورت نیاز نیز امکان بازگرداندن تنظیمات به کالیبراسیون کارخانه وجود دارد. لازم به ذکر است که طبق دفترچه راهنما، محدوده HR از کالیبراسیون محدوده MR استفاده میکند و کالیبراسیون جداگانهای برای آن تعریف نشده است.
AL200 برای استفاده در محیطهای آزمایشگاهی طراحی شده و دارای استاندارد IP68 است. همچنین دستگاه در شرایط دمایی ۵ تا ۴۰ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۳۰ تا ۹۰ درصد بدون میعان عملکرد مناسبی دارد.
برای دستیابی به نتایج دقیق، رعایت نکات زیر ضروری است:
نمونه بلانک و نمونه آزمایش باید از یک سری ویال باشند تا اختلاف ناشی از ساخت ویالها بر نتیجه اثر نگذارد.
پس از پایان مرحله هضم، ویالها نباید در حالت داغ داخل دستگاه قرار گیرند. توصیه شده است حداقل ۴۵ دقیقه تا رسیدن به دمای محیط خنک شوند و برای دستیابی به پایدارترین نتایج، حتی میتوان آنها را تا روز بعد نگهداری کرد.
در پایان واکنش، رسوبی در کف ویال تشکیل میشود. هنگام قرار دادن ویال داخل دستگاه باید از معلق شدن این رسوب جلوگیری شود، زیرا میتواند باعث خطای اندازهگیری شود.
اثر انگشت، قطرات آب یا آلودگی روی بدنه ویال باعث کاهش دقت اندازهگیری میشود. قبل از قرار دادن ویال در دستگاه، سطح خارجی آن باید کاملاً تمیز و خشک باشد.
آلودگی داخل محفظه اپتیکی دستگاه نیز میتواند بر نتایج تأثیر بگذارد؛ بنابراین باید بهصورت دورهای با پارچه یا سواب مرطوب تمیز شود.
استفاده از دستگاه در نور شدید و مستقیم خورشید ممکن است باعث ایجاد خطا در اندازهگیری شود؛ بنابراین توصیه میشود دستگاه در محیطی با نور کنترلشده مورد استفاده قرار گیرد.
طبق اطلاعات دفترچه راهنما، این روش برای نمونههایی مناسب است که غلظت یون کلرید آنها از حدود تعیینشده برای هر محدوده اندازهگیری فراتر نرود. همچنین نوع نمونهبرداری، آمادهسازی نمونه و فاصله زمانی بین برداشت نمونه تا انجام آزمون میتواند بر نتیجه نهایی تأثیر بگذارد. در برخی نمونههای خاص نیز ممکن است همه ترکیبات آلی بهطور کامل اکسید نشوند و نتیجه اندازهگیری کمتر از مقدار واقعی باشد.
یکی از قابلیتهای مهم AL200، امکان کالیبراسیون توسط کاربر (User Calibration) است. این ویژگی زمانی کاربرد دارد که آزمایشگاه بخواهد عملکرد دستگاه را با استفاده از محلول استاندارد با غلظت مشخص بررسی یا تنظیم کند.
در فرآیند کالیبراسیون، ابتدا دستگاه با استفاده از محلول بلانک صفر میشود و سپس محلول استاندارد اندازهگیری میشود. اگر مقدار نمایش دادهشده با غلظت استاندارد اختلاف داشته باشد، کاربر میتواند مقدار نمایش دادهشده را اصلاح کند تا دستگاه ضریب تصحیح جدید را ذخیره نماید.
اگر دستگاه قبلاً توسط کاربر کالیبره شده باشد و نیاز به حذف تنظیمات اعمالشده وجود داشته باشد، امکان بازگرداندن کالیبراسیون کارخانه فراهم شده است.
پس از اجرای این فرآیند، تمامی ضرایب کالیبراسیون کاربر حذف شده و دستگاه مجدداً از تنظیمات اصلی کارخانه استفاده خواهد کرد. این قابلیت در مواقعی که نتایج اندازهگیری نیاز به بررسی مجدد دارند یا کاربر قصد دارد دستگاه را به وضعیت اولیه بازگرداند، کاربرد دارد.
AL200 علاوه بر انجام اندازهگیری، امکان مدیریت اطلاعات آزمایش را نیز فراهم میکند.
کاربر میتواند آخرین نتایج ثبتشده را همراه با اطلاعات مربوط به تاریخ، ساعت، محدوده اندازهگیری و نتیجه آزمون مرور کند. در صورت تجهیز دستگاه به ماژول IRiM، انتقال این اطلاعات به رایانه یا چاپگر نیز امکانپذیر است.
برای حفظ عملکرد و افزایش طول عمر دستگاه، رعایت توصیههای زیر اهمیت دارد:
AL200 در هنگام کار برخی پیامهای هشدار را برای اطلاع کاربر نمایش میدهد که مهمترین آنها عبارتاند از:
دفترچه راهنما چند کد خطا را معرفی میکند که هر کدام مفهوم مشخصی دارند:
| کد خطا | مفهوم کلی |
|---|---|
| E10 / E11 | جذب نور بیش از حد؛ احتمال آلودگی بخش اپتیکی |
| E20 تا E29 | خطاهای مرتبط با کالیبراسیون |
| E22 | کاهش شدید ولتاژ باتری هنگام اندازهگیری |
| E70 | ضریب کالیبراسیون خارج از محدوده مجاز |
| E71 تا E73 | نور غیرعادی یا خطا در سیستم آشکارساز |
| E132 | عدم برقراری ارتباط با ماژول IRiM هنگام انتقال اطلاعات |
Aqualytic AL200 COD Photometer یک فتومتر تخصصی برای اندازهگیری COD است که با بهرهگیری از فناوری فوتومتری دو طول موج، اندازهگیری سریع و دقیق اکسیژنخواهی شیمیایی آب را امکانپذیر میکند. پشتیبانی از سه محدوده اندازهگیری، حافظه داخلی، قابلیت کالیبراسیون توسط کاربر، ذخیره اطلاعات آزمون، رابط انتقال داده و طراحی مقاوم با استاندارد IP68، این دستگاه را به گزینهای مناسب برای آزمایشگاههای کنترل کیفیت آب، صنایع و مراکز تحقیقاتی تبدیل کرده است. تمامی مطالب این مقاله بر اساس اطلاعات ارائهشده در دفترچه راهنمای رسمی دستگاه تهیه شده است.
شرکت آزما تجارت آراد به عنوان تأمینکننده تجهیزات آزمایشگاهی، خدمات مشاوره تخصصی برای انتخاب تجهیزات آنالیز آب، فتومترهای آزمایشگاهی و تجهیزات کنترل کیفیت را به مراکز صنعتی، دانشگاهی و آزمایشگاهی ارائه میدهد.
این دستگاه برای اندازهگیری اکسیژنخواهی شیمیایی (COD) نمونههای آب و فاضلاب با استفاده از روش فوتومتری طراحی شده است.
سه محدوده LR، MR و HR را با بازههای 0 تا 150، 0 تا 1500 و 0 تا 15000 میلیگرم بر لیتر (یا معادل آن در HR) پشتیبانی میکند.
بله، حافظه داخلی دستگاه امکان ذخیره 16 نتیجه اندازهگیری را فراهم میکند.
بله، دستگاه از قابلیت User Calibration و همچنین بازگردانی تنظیمات کارخانه پشتیبانی میکند.
بله، در صورت استفاده از ماژول IRiM امکان انتقال اطلاعات به رایانه یا چاپگر وجود دارد.
استفاده از ویالهای آلوده، قرار دادن ویال داغ در دستگاه، معلق شدن رسوب، آلودگی محفظه اندازهگیری و تابش مستقیم نور از جمله عواملی هستند که طبق دفترچه میتوانند بر نتایج تأثیر بگذارند.
بیشتر یاد بگیرید
