- پشتیبانی: 33346085-021
🔬 راهنمای جامع شمارش اشرشیاکلی در مواد غذایی | استاندارد 0 تا 100 با تجهیزات پیشرفته آزمایشگاهی
اگر در صنعت غذا، آب، یا دارو فعالیت دارید، احتمالاً میدانید که اشرشیاکلی (E. coli) نهتنها شاخص آلودگی مدفوعی، بلکه هشداری جدی برای سلامت مصرفکننده است. این باکتری گرممنفی و بیهوازی اختیاری، در دمای ۳۰ تا ۳۷ درجه سانتیگراد رشد بهینه دارد و دوره نهفتگی آن ۱۲ تا ۷۲ ساعت است. اما سوال اصلی اینجاست: شمارش اشرشیاکلی در مواد غذایی به چه صورت است؟ 🤔
در این مقاله، گامبهگام با روش استاندارد، محیطهای کشت، و تجهیزات دقیق آشنا میشوید. آزما تجارت اراد بهعنوان تأمینکننده تخصصی تجهیزات آزمایشگاهی و مواد شیمیایی در ایران، تمام نیازهای شما را برای انجام این آزمون پوشش میدهد – از هودهای لامینار و اتوکلاو گرفته تا محیطهای کشت آماده و رقتسازهای خودکار.
ابتدا نمونه غذایی (مثلاً گوشت، شیر، یا سبزیجات) را در آب پپتونه یا بافر فسفات سالین هموژن میکنیم. رقتهای سریالی 10⁻¹ تا 10⁻⁶ تهیه میشود. استفاده از هموژنایزر استریل و پیپتهای اتوماتیک که توسط آزما تجارت اراد عرضه میشود، خطای انسانی را به حداقل میرساند.
محیط کشت انتخابی لوریل تریپتوز (لوریل فسفات) حاوی دورقان (Durham) را تلقیح کرده و در دمای ۳۵-۳۷ درجه به مدت ۲۴-۴۸ ساعت گرمخانه میگذاریم. تشکیل گاز در دورقان نشانه احتمالی کلیفرم است.
از لولههای مثبت LST، یک لوپ به محیط EC (E. coli Broth) منتقل کرده و در حمام آب ۴۴.۵±۰.۲ درجه به مدت ۲۴ ساعت قرار میدهیم. این دما کلیفرمهای غیرمدفوعی را مهار کرده و اشرشیا کلی ترموتولرانت رشد میکند.
محتویای لوله EC مثبت را روی پلیت ائوزین متیلن بلو (EMB) یا آگار TBX (تروفن متیل β-D-گلوکورونید) خط کشی میکنیم. در EMB، کلنیهای اشرشیاکلی بنفش تیره با درخشش سبز متالیک دیده میشوند. در TBX کلنیها آبی-سبز هستند.
✅ تمام این محیطهای کشت استاندارد، به همراه انکوباتورهای دقیق، توسط آزما تجارت اراد تأمین میشود.
از کلنی مشکوک روی EMB، یک کلنی را به آب پپتونه تریپتوفاندار منتقل کرده، ۲۴ ساعت در ۳۷ درجه گرمخانه میگذاریم. سپس معرف کواواک (p-dimethylaminobenzaldehyde) اضافه میکنیم. تشکیل لایه قرمز یا صورتی در سطح = تست اندول مثبت = تأیید نهایی اشرشیاکلی.
⚠️ نکته مهم: سویههای بیماریزا مانند O157:H7 نیز اندول مثبت هستند، اما ممکن است نتوانند گاز در ۴۴ درجه تولید کنند. بنابراین برای تشخیص قطعی، تستهای سرولوژیک یا مولکولی (PCR) توصیه میشود.
| ویژگی | نتیجه |
|---|---|
| گرم | منفی (میلهای) |
| تخمیر لاکتوز در ۴۴ درجه | مثبت (با گاز) |
| تولید اندول از تریپتوفان | مثبت |
| رشد در EMB | کلنی سبز متالیک |
| اوره آز | منفی |
| اکسیداز | منفی |
تعداد باکتری در گرم نمونه =
(تعداد لولههای مثبت در LST × ۱۰ × عکس رقت) ÷ (تعداد لولههای مثبت در EC × ۱)
برای مثال اگر در رقت ۱۰⁻³ از ۳ لوله، هر ۳ در EC مثبت باشند و اندول مثبت شود، نتیجه > 1100 CFU/g گزارش میشود.
اشرشیاکلی بیماریزا باعث:
همچنین این باکتری میتواند عامل عفونت ادراری، پنومونی، و عفونت کیسه صفرا باشد. بنابراین رعایت استانداردهای شمارش در کارخانجات مواد غذایی، لبنیات، و آب آشامیدنی خط قرمز است.
✅ انکوباتور دیجیتال با کنترل دقت ۰.۱ درجه
✅ هود لامینار جریان لامینار (کلاس II)
✅ اتوکلاو رومیزی و ایستاده
✅ هموژنایزر استریل (bag mixer)
✅ محیطهای کشت پودری و آماده: LST, EC, EMB, TBX, Water Peptone
✅ معرف کواواک و لوپ یکبار مصرف
✅ پیپت اتوماتیک چندکاناله و سرپیپت
آزما تجارت اراد نهتنها فروشنده، بلکه مشاور پروژههای راهاندازی آزمایشگاه میکروبی مواد غذایی در سراسر ایران است.
1. آیا شمارش اشرشیاکلی با کلیفرم کل فرق دارد؟
بله، کلیفرم کل شامل جنسهای متعددی است، اما اشرشیاکلی زیرمجموعه کلیفرم مدفوعی بوده و شاخص دقیقتری از آلودگی انسان/حیوان محسوب میشود.
2. در چه مواد غذایی شمارش اشرشیاکلی اجباری است؟
طبق استاندارد ملی ایران: آب آشامیدنی، شیر پاستوریزه، بستنی، گوشت چرخکرده، سبزیجات خوراکی، پنیرهای سنتی و آب میوه.
3. محدوده مجاز اشرشیاکلی در مواد غذایی چقدر است؟
در بسیاری از محصولات، حد مجاز صفر در ۲۵ گرم نمونه است. در برخی محصولات (مانند پنیر لیقوان) حداکثر ۱۰ CFU/g مجاز است.
4. آیا میتوان از روش سریع (کیتهای کروماتوگرافی) استفاده کرد؟
بله، اما روش کشت استاندارد تنها روش تأییدیه سازمان غذا و دارو برای مسائل حقوقی و صادرات است.
5. هزینه راهاندازی خط شمارش اشرشیاکلی در آزمایشگاه چقدر است؟
برای استعلام قیمت دقیق تجهیزات و محیطهای کشت، با کارشناسان آزما تجارت اراد تماس بگیرید – زیرا قیمتها بر اساس نرخ روز و نوع برند (آلمانی، چینی، ایرانی) متغیر است.
